MAPA / SITE MAP

MAPA MIEJSC / POINTS OF INTEREST

Slovenia & Friuli Venezia Giulia a.k.a. Regio X: Venetia et Histria

Mimo że Słowenia to kraj niewielki, zobaczyliśmy jedynie jej część i atrakcji starczyło na dwa razy, zresztą bez wschodniej części kraju od Lublany po Maribor. Analogiczna sytuacja dotyczy Friuli, gdzie zwiedziliśmy jedynie północ (rejon Tarvisio) oraz okolice Akwilei i Grado.

Although Slovenia is not a large country, we have seen only its western part. There were enough attractions for two visits. Moreover, the eastern side of Slovenia – from Ljubljana to Maribor still awaits us. A similar situation applies to Friuli, where we have visited only the north (area of Tarvisio ) and the vicinity of Aquileia and Grado.

PRZYRODA / LANDSCAPE

Obejmuje piękne okoliczności. Od Alp Julijskich, Alp Kamnijsko-Savinjskich i Karawanków z potokami oraz rzekami (Socza) o lazurowej i zielonej wodzie, płynącymi skalistymi wąwozami i opadającymi efektownymi wodospadami przez słoweński kras z jaskinią w Postojnej, zamkiem w Przedjamie i podziemnym kanionem rzeki Reki pod Skocjanem po klify nad błękitnymi wodami Adriatyku, których łagodne przeciwne skłony zajmują gaje oliwne i winnice, a także miasteczka na wychodzących w morze cyplach.

Expect beautiful natural circumstances. From the Alps and the Karavanken with streams and rivers (Soca) with azure and emerald water carving rocky canyons and falling with spectacular falls, through the Slovenian karst with the Postojna, the castle in Predjama and the underground canyon of the Reka river near Skocjan, to the sharp cliffs over the Adriatic with gentle opposite slopes covered by olive groves and vineyards, and historical cape towns by the sea.

Triglav o wschodzie słońca /  Sunrise and Triglav

ARCHITEKTURA / ARCHITECTURE

W krajobrazie uwagę zwracają zwłaszcza malowniczo położone w górach kościółki i zamki. Miasteczka, także te śródziemnomorskie, ładnie wyglądają zwłaszcza z dala. Jadąc do Słowenii po raz pierwszy, jeden dzień poświęciliśmy na ekspresowe zwiedzanie doliny Wachau z opactwem w Melku, kartuzji w Gaming i sanktuarium w Mariazell (pogoda nie pozwoliła na położone w pobliżu tego ostatniego wodospady Wasserlochklam). Przy drugim wypadzie połowę czasu spędziliśmy po włoskiej stronie Alp Julijskich przy osi Tarvisio – Akwileja – Grado.

Picturesque churches and castles are located in the mountains. The towns, including the Mediterranean ones, look especially pretty from the distance. Coming to Slovenia for the first time, we devoted one day to an express tour of the Wachau valley with an abbey in Melk, a carthusia in Gaming and the sanctuary in Mariazell (the weather did not allow us to visit the nearby Wasserlochklam waterfalls). On the second trip we spent half the time on the Italian side of the Julian Alps near the axis: Tarvisio – Aquileia – Grado.

JEDZENIE / FOOD

Bardzo smaczne. Ceny  relatywnie niskie (w miarę dobry chleb i masło są w cenach podobnych jak w Polsce, tańsze są suche wędliny, mocny alkohol kosztuje mniej więcej tyle samo, wina są tańsze). Sery lepiej kupować po stronie włoskiej. W supermarketach – o dziwo sporo regionalnych produktów (po stronie włoskiej polecam znany z Czech Penny Market, po słoweńskiej Hofera – czyli klon Aldi). Warto spróbować ryb w nadmorskich tawernach, pysznego pstrąga w sosie ziołowym jedliśmy też w Nemskim Rovcie, koło Bohinjskiej Bystrzycy. Promowane kremówki bledzkie są smaczne, ale dość drogie i szybko się przejadają.

Very tasty. Prices  relatively low (bread and butter  dry sausages, strong alcohol and wines in good prices). In supermarkets – surprisingly a lot of regional products. In supermarkets – surprisingly, quite a lot regional products (on the Italian side, I recommend Penny Market, on the Slovenian: Hofer ). It is worth to try fish in seaside taverns, delicious trout in herb sauce, we ate in Nemski Rovć – a small village near Bohinjska Bistrica. Promoted Bled cream cakes at firts may be tasty, but too sweet to eat much.

LUDZIE / PEOPLE

Słoweński to nie chorwacki, więc porozumienie się wprost może być trudniejsze. Po angielsku niemal wszędzie można się dogadać, zaś miejscowi mieszkańcy zwykle chętnie udzielają informacji. Kraj jest w miarę bezpieczny – klucz do wynajętego lokum zostawia się pod przysłowiową wycieraczką, czasem – wraz z zapłatą za pobyt. Standardem jest że noclegi do 2 nocy są droższe niż na 3 i więcej nocy. Aby się nie przemieszczać codziennie wybraliśmy sobie punkty wypadowe – rejon Bledu, Izoli, Bovca i Solcavy.

Local residents usually speak English and gladly provide you with necessary information (or access to free information leaflets). The country is quite safe – in the Alps it happens that the the key to the rented house is left under the doormat. Usually when you rent an apartment for  up to 2 nights prices are higher than for 3 and more nights (it may vary outside high season). In order not to move every day, we chose some bases – the area of Bled, Izola, Bovec and Solcava.

Karawanki w rejonie Mojstrany / Karavanken near Mojstrana

DROGI / ROADS

Kręte, z licznymi serpentynami (prawie 360 stopni) w górach, często wąskie i w kiepskim stanie. Zaletą jest że w przeciwieństwie do Austrii Słowenia niemal cała została obcykana w gugle street view, więc można sobie obejrzeć trasy i punkty docelowe. Na rejon Bovca i słynną drogę na Mangrat zabrakło czasu. Druga słynna droga – na Vrsić, mimo 24 i 26 serpentyn – odpowiednio od Kranjskiej Hory oraz Trenty jest dość szeroka i nie powinna przy dobrej pogodzie stwarzać problemu poza tym że permanentnie jej odcinki są w remoncie (w roku 2018, przed wyborami samorządowymi, remontów i objazdów było jeszcze więcej) – co oznacza jazdę po ubitych grajdołach bądź czekanie aż robotnicy spokojnie ściągną na drogę ścięte drzewo i je odholują, oraz poza wszędobylskimi rowerzystami, których będziemy wyprzedzać nawet kilkakrotnie, jeśli się, jak to jest zwyczaju, zatrzymamy podziwiać krajobrazy. Z ciekawszych dróg zaliczyliśmy jeszcze drogę Tarvisio – Bovec, serpentyny między austriackim Vellach czyli Belą a Zgornjym Jezerskem oraz jeszcze trudniejszy (dość wąska droga na austriackim odcinku) przejazd z Logarskiej Doliny przez Pavlicevo sedlo, jak również drogę z Kamnika do Lucy przez góry, gdzie zostaliśmy na leśnym pustkowiu zaatakowani przez… rottweilera. Przy drugim wyjeździe zaskoczyła nas kontrola graniczna na granicy austriackiej na przełęczy Loibl.

W sezonie i w tzw. weekendy na dojazdach i wyjazdach z popularnych miejscowości (Bled, rejon Bohinjskiego Jeziora) lubią tworzyć się długie jak na państwo o tak małej ludności korki. Słoweńscy kierowcy dorównują temperamentem naszym krajowym, co objawia się zwłaszcza wyskakiwaniem z lewoskrętu przed maskę jadących prosto na zielonym świetle, także w wydaniu “tirów”.

Parkingi zwykle są płatne – z opłatami w różnej wysokości (od ok. 0,5 EUR za godzinę do nawet ponad 2 EUR/h – Piran), miejscami występuje przymus parkingowy i zdzierstwo w postaci pobierania opłaty za cały dzień, nawet przy krótszym postoju (np. Stara Fużina – stawka stała 10 EUR za dzień) czy parkingu przy płatnej atrakcji (Postojna – 5 EUR oprócz wstępu do jaskini – 25,8 EUR). Można znaleźć czasem parkingi darmowe na krótki okres (do 2 h – np. przy kościółkach w Ribcev Lazie czy Starej Fużinie), albo poza sezonem (np. nie pobrano od nas opłaty na Vrsiciu czy Kocy przy Savicy – stawka 3 EUR, udało nam się też znaleźć ostatnie darmowe, nie zajęte przez kampery miejsce na małym parkingu w Fiesie ok. 1,5 km od Piranu) czy też po określonej godzinie (parking przy stadionie w Koprze).


Roads are winding, with numerous serpentines (almost 360 degrees) in the mountains, often narrow and in quite poor condition (so if you want to save yourself time and trouble buy a toll ticket and take a longer route via motorway). The advantage is that in contrast to Austria (which has a better road network), Slovenia is almost all over covered by the SGV, so you can see before your travel routes and destinations. To access the famous Mangrat road in the Bovec area you have to pay entrance fee (5 EUR per car). The second famous road – on Vrsić, despite 24 and 26 serpents – respectively from Kranjska Hora and Trenty is quite wide and should not create a problem in good weather except that its sections are permanently under renovation (in 2018, before local elections, renovations and there were even more detours) – which means driving through slaughtered gears or waiting for the workers to calmly pull down the tree and tow them away, and beyond the ubiquitous cyclists, whom we will overtake even several times if, as is the custom, we stop to admire the scenery. From the more interesting roads we have passed the road Tarvisio – Bovec, streamers between the Austrian Vellach or Bela and Zgornja Jezersk and even more difficult (quite narrow road on the Austrian section) passing from Logarska Dolina through Pavlicevo sedlo, as well as the road from Kamnik to Lucy through the mountains, where we stayed in the forest wilderness attacked by … rottweiler. On the second exit we were surprised by the border control on the Austrian border on the Loibl pass.

In the season and in the so-called weekends on commuting and departures from popular towns (Bled, Bohinjski Lake District) like to create long for a country with such a small population traffic jams. Slovenian drivers are equal to our national temperament, which is manifested especially by jumping out of the left turn in front of the mask driving straight on the green light, also in the edition of “trucks”.

Car parks are usually payable – with fees varying in amount (from approx. 0.5 EUR per hour to even more than 2 EUR / h – Piran), there is parking coercion and extortion in the form of charging for the whole day, even with a shorter stay ( eg Old Fużina – fixed rate 10 EUR per day) or parking at a paid attraction (Postojna – 5 EUR in addition to the entrance to the cave – 25.8 EUR). You can sometimes find free parking lots for a short period (up to 2 hours – for example, near the churches in Ribcev Laz or Stara Fużin), or out of season (for example, we did not charge us Vrsiciu or Kocy przy Savicy – 3 EUR, we managed to also find the last free, unoccupied campers place on a small parking lot in Fies about 1.5 km from Piran) or after a certain time (parking at the stadium in Koprze).

Widok na kościółek w Jamniku z rejonu Trzicia

TRASY TURYSTYCZNE / TOURIST TRAILS

Liczne, atrakcyjne choć niekiedy słabo oznakowane. Pomocą w roku 2017 był nam darmowy program Slovenia Trails i ściągnięte w jego ramach na dysk twardy urządzenia, wybrane uprzednio trasy, w roku 2018 najlepsze okazały się zaktualizowane mapy.cz offline. Dość dobre darmowe, dokładne mapy (nieturystyczne – do poruszania się w miejscowościach czy spacerów) zawiera również aplikacja maps.me, z której korzystaliśmy już wcześniej w innych krajach.

DROGA Z AUSTRII DO ZGORNJEGO JEZERSKA W GSV, PO LEWEJ ALPY KAMNICKIE / ROAD FROM AUSTRIA TO ZGORNJE JEZERSKO